สิทธิผู้บริโภค

          เมื่อมีกรณีที่จำเป็นต้องใช้สิทธิเรียกร้องและดำเนินคดีเพื่อบังคับตามสิทธิ ปัจจัยหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่พ้นที่จะต้องให้ความสำคัญคือเรื่องของ “ อายุความ ” เพราะอาจจะกระทบถึงการใช้สิทธินั้นว่าจะทำได้หรือไม่ หากแม้มี “ สิทธิ ” แต่ไม่ได้ใช้สิทธินั้นภายในเวลาที่เหมาะสม สิทธิที่มีอยู่ก็อาจจะไม่มีค่าอะไรเลยก็ได้           หากเป็นการใช้สิทธิเรียกร้องจากการที่มีผู้ทำ “ ละเมิด ” ตามปกติจะต้องใช้สิทธิเรียกร้องภายใน 1 ปีซึ่งเป็นระยะเวลาที่ค่อนข้างสั้น หลายครั้งเราจึงพบว่าเวลาหนึ่งปีผ่านพ้นไปด้วยความรวดเร็วจนทำอะไรแทบไม่ทัน แต่ที่สำคัญคือ “ อันตราย ” ที่เกิดจากตัวสินค้าหลายอย่างต้องใช้เวลากว่าที่เราจะรู้ตัว บางครั้งอาจจะรู้แล้วว่ามีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นกับตัวเรา แต่อาจจะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเกิดจากอะไร หรือเกิดจากการใช้หรือบริโภคสินค้าตัวไหน ทำให้การใช้สิทธิเรียกร้องในกรณีเหล่านี้อาจจะมีปัญหาเกี่ยวกับ “ อายุความ ” ได้ อายุความทั่วไป           ในกรณีที่สินค้าที่เราซื้อหาไปใช...

          เราได้เคยพูดกันมาแล้วว่าความรับผิดของ “ ผู้ประกอบการ ” ต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยนี้เราเรียกว่าเป็น “ ความรับผิดอย่างเคร่งครัด (Strict liability)” เมื่อเป็นแบบเคร่งครัดโดยไม่ได้เป็น “ ความรับผิดอย่างเด็ดขาด ” ว่าต้องรับผิดในทุกกรณีอย่างไม่มีเงื่อนไขก็จะต้องมีกรณียกเว้นที่จะทำให้ผู้ประกอบการเหล่านั้นไม่ต้องรับผิดได้หากเป็นไปตามหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่กำหนด           ในภาพรวมของบรรดากรณีต่างๆ ที่ผู้ประกอบการไม่ต้องรับผิดนี้อาจกล่าวได้ว่า หากกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องรับผิดในกรณีเหล่านี้จะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์แต่อย่างใดในการป้องกันหรือบำบัดอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากตัวสินค้านี้ได้ เพราะในบรรดากรณีเหล่านี้เป็นเรื่องที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้ประกอบการหรือเป็นกรณีที่ผู้ประกอบการไม่สามารถปรับปรุงแก้ไขหรือพัฒนาสินค้าให้มีอันตรายน้อยลงและมีความปลอดภัยมากขึ้นได้อีกแล้ว ในทางตรงกันข้าม การกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องรับผิดในกรณีเหล่านี้และทำให้ผู้ใช้หรือผู้บริโภคสินค...

  เรารู้แล้วว่า “ ความเสียหายต่อตัวสินค้าที่ไม่ปลอดภัย ” เป็นกรณีที่ไม่รวมอยู่ในกฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย คราวนี้มาดูกันต่อว่าแล้วมีความเสียหายอะไรบ้างที่อยู่ในขอบเขตของกฎหมายนี้           ค่าสินไหมทดแทนส่วนแรกที่จะต้องกล่าวถึงไว้ก่อนคือส่วนที่เรียกว่า “ ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด ” ซึ่งเป็นค่าสินไหมทดแทนที่ผู้เสียหายมีสิทธิได้รับตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ส่วนค่าสินไหมทดแทนตามที่กฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยนี้กำหนดถือได้ว่าเป็นส่วนที่เพิ่มเติมไปจากที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด หลักเกณฑ์สำหรับค่าสินไหมทดแทนในแต่ละกรณีจะเป็นอย่างไรบ้างเช่น ค่าสินไหมทดแทนกรณีที่ผู้เสียหายได้รับอันตรายแก่กาย หรือกรณีที่ผู้เสียหายถึงแก่ความตายจึงต้องอาศัยหลักเกณฑ์ตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดสำหรับแต่ละกรณีเหล่านั้น รายละเอียดของค่าสินไหมทดแทนแต่ละประเภทมีค่อนข้างมากซึ่งคงจะไม่สามารถนำมากล่าวถึงในที่นี้ได้ ดังนั้นจึงจะขอกล่าวถึงเฉพาะค่าสินไหมท...

แม้ว่าจะมีการผลิตสินค้าที่ไม่ปลอดภัยและวางจำหน่ายสินค้านั้น แต่หากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยนั้นไม่ได้ก่อให้เกิดความเสียหายกับใคร กฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยก็คงไม่จำเป็นต้องไปเกี่ยวข้อง และหากจะมีการดำเนินการหรือเรียกร้องอะไรต่อกันในกรณีดังกล่าวก็ปล่อยให้เป็นไปตามกระบวนการปกติ ก่อนที่เราจะไปดูรายละเอียดว่า “ ความเสียหาย ” ที่เกิดขึ้นที่กฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยกำหนดให้ต้องใช้ค่าเสียหายกันนั้นเป็นอย่างไรบ้าง เราไปดูกันก่อนสักนิดว่า “ ความเสียหาย ” ตามกฎหมายดังกล่าวไม่รวมเรื่องอะไรบ้างแล้วค่อยไปดูว่ามีอะไรบ้างที่จะถือเป็นความเสียหายที่กฎหมายกำหนด หากจำกันได้เกี่ยวกับเหตุการณ์เรื่องแบตเตอรี่รุ่น “ ลองทอล์ค ” ที่บริษัทไฮโฟน จำกัด สั่งจากประเทศจีนเข้ามาขายและ “ นายชัย ”   ซื้อไปใช้จนเกิดระเบิดขึ้น ทำให้นายชัยได้รับบาดเจ็บ ถ้าเรื่องราวที่เกิดขึ้นเปลี่ยนไปเป็นว่าแบตเตอรี่ก้อนดังกล่าวไม่ได้เกิดระเบิดขึ้นระหว่างที่นายชัยพกพาอยู่ แต่เกิดระเบิดขึ้นขณะที่นายชัยถอดวางอยู่บนโต๊ะหินตัวหนึ่งที่บ้าน ด้วยค...

เราพูดกันมาแล้วว่า “ ผู้ประกอบการ ” ที่จะมีส่วนต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยนี้อาจมีได้หลายคน ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิต ผู้ว่าจ้างให้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ขายสินค้า (ที่ไม่สามารถระบุตัวผู้ผลิต ผู้ว่าจ้างให้ผลิต หรือผู้นำเข้าได้)   หรือผู้ใช้ชื่อหรือแสดงด้วยวิธีใดที่ทำให้เข้าใจว่าเป็นผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ความรับผิดของผู้ประกอบการเหล่านี้ตามกฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย ไม่ใช่ว่าจะมีอยู่อย่างไม่จำกัดหรือต้องรับผิดโดยไม่มีข้อแม้หรือเงื่อนไขใดๆ ความรับผิดของผู้ประกอบการเหล่านี้จะเริ่มเกิดขึ้นตามกฎหมายนี้ต่อเมื่อได้มีการขายสินค้าที่เป็นต้นเหตุให้เกิดอันตรายนี้ให้แก่ผู้บริโภคแล้ว บริษัทไฮโฟน จำกัดได้นำเข้าแบตเตอรี่โทรศัพท์เคลื่อนที่รุ่น “ ลองทอล์ค ” มาจากประเทศจีนจำนวน 100 ,000 ชิ้น ปรากฏว่าแบตเตอรี่รุ่นนี้มีความบกพร่องที่เกิดขึ้นในระหว่างการผลิตที่โรงงานของผู้ผลิตที่ประเทศจีน ทำให้แบตเตอรี่อาจจะระเบิดได้หากอยู่ในอุณหภูมิที่สูงกว่า 40 องศาเซลเซียส ในระหว่างที่กำลังรอให้สินค้าที่สั่งมาผ่านพิธีการศุลกากร ตู้คอนเทนเ...

เมื่อเรารู้แล้วว่าสินค้าลักษณะใดบ้างที่จะถือว่าเป็น “ สินค้าที่ไม่ปลอดภัย ” สิ่งที่ต้องคิดถึงต่อไปคือ เราจะมองหาคนรับผิดชอบจากที่ใด ผู้ที่อยู่ในข่ายต้องแสดงความรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นอาจกล่าวได้ว่าต้องเป็นบุคคลที่เข้าไปเกี่ยวข้องหรือรับผิดชอบในการทำให้สินค้าที่ไม่ปลอดภัยเกิดมีขึ้นมาบนโลกและมีส่วนที่ทำให้สินค้าเหล่านี้ถูกนำไปให้ถึงมือผู้ใช้สินค้าจนเป็นเหตุให้เกิดอันตรายขึ้นมา กฎหมายเรียกผู้ที่อยู่ในข่ายต้องรับผิดชอบนี้รวมๆ กันว่า “ ผู้ประกอบการ ” แต่ผู้ที่จะเป็นผู้ประกอบการที่ว่านี้ได้อาจจะมีได้หลายคนขึ้นอยู่กับว่าสินค้านั้นมีการผลิตและจำหน่ายในลักษณะใด บริษัทนมสดไทย จำกัด ซึ่งผลิต “ นมเปรี้ยวมหัศจรรย์ ” ที่ช่วยชะลอการสร้างตัวของเนื้องอกในร่างกายได้จัดจำหน่ายนมเปรี้ยวมหัศจรรย์ด้วยการขายส่งให้แก่บริษัทโฮลด์เซลไทยแลนด์ จำกัดเพื่อให้ช่วยกระจายสินค้าต่อไป บริษัทโฮลด์เซลไทยแลนด์ จำกัดได้ขายนมเปรี้ยวมหัศจรรย์ให้แก่ร้านสะดวกซื้อและร้านขายของชำทั่วประเทศ รวมทั้ง “ ร้านมัมแอนด์มี ” ของนายชิดชอบที่ป้าเย็นไปซื้อนมเปรี้ยวมหัศจรรย์มาลองดื่มดูจนเกิดเป็นลมหมดสติไป หากเรามอ...